Цаг үе
Эдийн засгийн байнгын хорооны гишүүд Үндэсний статистикийн хороонд ажиллалаа
Улсын Их Хурлын Эдийн засгийн байнгын хорооны дарга Ц.Цэрэнпунцаг, Улсын Их Хурлын гишүүн Ж.Бат-Эрдэнэ нар 2023 оны тавдугаар сарын 01-ний өдөр Үндэсний статистикийн хороонд ажиллаж, статистикийн салбарын өнөөгийн нөхцөл байдал, тус хорооноос хийж хэрэгжүүлж буй ажлууд болон цаашдын зорилт, үйл ажиллагааны талаар мэдээлэл сонсож, санал солилцлоо.
Үндэсний статистикийн хороо 2021-2025 оны стратеги төлөвлөгөөндөө тодорхой зорилтуудыг тавин ажиллаж байна. Тухайлбал, хууль, эрх зүйн орчныг сайжруулах, статистикийн системийн хөдөлмөрийн зах зээлд өрсөлдөх чадвар, албан хаагчдыг тогтмол сургах, чадавхыг бэхжүүлэх, дэд бүтцийг сайжруулах, хүчин чадлыг дээшлүүлэх, хэрэглэгчдийн хэрэгцээнд нийцсэн мэдээллийг оновчтой хүргэх зэрэг ажлуудыг хийхээр төлөвлөн ажиллаж байгаа гэнэ. Мөн Статистикийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төслийг боловсруулж буй юм байна.
Түүнчлэн статистикийн салбарыг орчин үеийн өгөгдлийн шинжлэх ухааны суурьтай хөгжүүлэх зорилго бүхий “Төрийн нэгдсэн мэдээллийн сан: Төрийн Их Өгөгдөл” төслийг улс орон даяар хэрэгжүүлэх зорилт тавин ажиллаж буй юм байна. Уг төсөл хэрэгжсэнээр төрийн байгууллагуудын олон салангид мэдээллүүдийг холбож, уялдааг хангахад чиглэжээ. Төсөл Азийн Хөгжлийн Банкны буцалтгүй тусламжаар хэрэгжихээр болсон байна.
Статистикийн хорооны дарга Б.Батдаваа, “Хүний нөөцийн хувьд манай байгууллагын мэргэшсэн, чадалтай ажилтнууд цалин бага гэх шалтгаанаар өөр ажилд шилжих тохиолдол цөөнгүй гарч байна. Орон нутгийн нэгжүүд ажлын байргүй улмаас үйл ажиллагаагаа хэвийн үргэлжлүүлэхэд хүндрэл үүсч байгаа. Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газарт шийдвэрлүүлэх хүсэлт тавьсан байгаа. Цалин нэмэгдүүлэх тал дээр хуульд тодорхой зааж өгөх шаардлагатай гэж үзэж байна. Иймд Статистикийн тухай хуулийг шинэчлэн найруулах зайлшгүй шаардлага үүссэн. Мөн хүний нөөцийг чадавхжуулан бэхжүүлэх, нөөц бүрдүүлэх, орон нутгийн нэгжүүдийн ажлын байрны асуудлыг шийдвэрлэх, цалингийн шатлал дээшлүүлэх, анхдагч мэдээллийн чанарыг сайжруулах асуудлууд нэн тулгамдаад буй гэдгийг танилцуулга хийх үеэрээ онцолж байлаа.
Улсын Их Хурлын Эдийн засгийн байнгын хорооны дарга Ц.Цэрэнпунцаг “Статистикийн хорооны үйл ажиллагаа сүүлийн жилүүдэд жигдэрч, чанаржиж байгааг сайшаагаад статистик мэдээлэл гэдэг бодлого гаргах түвшинд хамгийн чухал зүйлийн нэг. Үндэсний статистикийн хорооны мэдээлэлд хэн нэгэн эргэлзэх ёсгүй. Та бүхний үйл ажиллагаа олон нийтэд нээлттэй, ил тод байх учиртай. Байнгын хороо хуулийн шинэчилсэн найруулгын төслийг дэмжин ажиллах болно” хэмээсэн юм.
Мөн Улсын Их Хурлын гишүүн Ж.Бат-Эрдэнэ, судалгаа, шинжилгээний үйлчилгээ үзүүлдэг хувийн хэвшлийн байгууллагууд бий. Төрийн байгууллага энэ салбарт оролцох, тэдэнтэй зах зээлийг нь булаацалдах шаардлагагүй. Та бүхэн статистик мэдээлэл дээрээ төвлөрч анхаарч ажиллах хэрэгтэй хэмээгээд статистикийн хорооны веб сайтад хэт мэргэжлийн хэллэг ашиглахаас татгалзаж, иргэд мэдээлэл авахад төвөггүй байхаар зохицуулах, хуулийн шинэчилсэн найруулгын төсөлд энгийн үг хэллэг ашиглахыг санал болголоо.
Ташрамд дурдахад, Стастистикийн хорооноос боловсруулж буй хуулийн шинэчилсэн найруулгын төсөлд байгууллагын засаглалыг сайжруулах үүднээс хорооны дарга дан ганцаараа шийдвэр гаргадаггүй хамтын удирдлагатай болох, төрийн байгууллагуудын мэдээллийг нэгтгэх, гадны байгууллагуудаас захиалга авч өөрийгөө санхүүжүүлэх нөхцөлийг хангах, Судалгаа статистикийн хөгжлийн хүрээлэн байгуулах зэрэг онцлох асуудлуудыг тусгаж өгсөн байна хэмээн Улсын Их Хурлын Хэвлэл мэдээлэл, олон нийттэй харилцах газраас мэдээлэв.
Цаг үе
Газрын тосны агуулахууд эхнээсээ ашиглалтад ороход бэлэн болжээ
Засгийн газрын дэмжлэгтэй, хөнгөлөлттэй зээлийн санхүүжилтээр 18 аж ахуйн нэгж газрын тосны бүтээгдэхүүний 22 агуулах барьж, өргөтгөж эхэлсэн.
Ерөнхий сайд Н.Учрал эдгээр аж ахуйн нэгжийн төлөөлөл болгон “Сан Петролиум” ХХК, “Шунхлай” ХХК-ийн газрын тосны агуулахын барилга угсралтын ажлын явцтай өнөөдөр танилцав.
“Сан Петролиум” ХХК нь Сонгинохайрхан дүүргийн 20 дугаар хороонд 16,000м³ үүнээс 8000м3-ийн багтаамжтай савыг өөрийн хөрөнгө оруулалтаар барьж байна. Үлдсэн 8000м3 агуулахын нийт хөрөнгө оруулалтын хэмжээ нь 10.0 тэрбум төгрөг бөгөөд жилийн есөн хувийн хүүтэй хөнгөлөлттэй зээлийн хүрээнд 10.0 тэрбум төгрөгийн санхүүжилт арилжааны банкнаас авчээ. Газрын тосны бүтээгдэхүүний агуулахын барилга угсралтын ажлын гүйцэтгэл 95 хувьтай байгаа бөгөөд 2026 оны наймдугаар сарын 20-ны дотор бүрэн дуусгаж, ашиглалтад оруулах гэж байна. Эдгээр агуулах ашиглалтад орсноор Улаанбаатар хотын АИ-92-ийн хэрэглээний 13 хоногийн хэрэгцээг бүрэн хангах юм. Ерөнхий сайд тус агуулахыг ашиглалтад хүлээн авахад зөвшөөрлийн саад бэрхшээл учруулахгүй байхыг холбогдох албаныханд үүрэг болгов.
Харин “Шунхлай” ХХК 100,000 м³ буюу Монгол Улсад хамгийн том хүчин чадалтайд тооцогдох газрын тосны бүтээгдэхүүний агуулахыг Сонгинохайрхандүүргийн 21 дүгээр хороонд барьж байна. Тус бүр нь 14,000 м³ нэрлэсэн багтаамжтай, 36 метрийн диаметр, 14.5 метрийн өндөртэй долоон босоо ган сав барихаар төлөвлөсөн. Нийт хөрөнгө оруулалтын хэмжээ 151.26 тэрбум төгрөг бөгөөд жилийн 9 хувийн хүүтэй хөнгөлөлттэй зээлийн хүрээнд арилжааны банкнаас 151.0 тэрбумын санхүүжилт авсан байна. Газрын тосны бүтээгдэхүүний агуулахын барилга угсралтын ажлын гүйцэтгэл нь 40 хувьтай байгаа бөгөөд 2027 оны 12 дүгээр сарын 31-нд багтаан бүрэн ашиглалтад оруулахаар төлөвлөснийг “Шунхлай” ХХК-ийн техник технологи хариуцсан захирал Ш.Гэрэлт-Од хэлэв. Тус агуулах ашиглалтад орсноор улсын хэрэглээний 8-9 хоногийн нөөцийг нэмж хадгална.
Ерөнхий сайд хэлсэн үгэндээ, Манай Засгийн газар 33 жилийн дараа анх удаа 22 шатахууны нөөц сав барих ажил эхлүүлсэн. Мөн хоёр жил гацсан Газрын тос боловсруулах үйлдвэрийн ажлыг гацаанаас гаргалаа. Үр дүнд нь 20 хувийн гүйцэтгэлтэй гацсан үйлдвэрийн бүтээн байгуулалт 60 хувьд хүрч үргэлжилж байна. 30 жил гацсан газрын тос нийлүүлэх, эрэл хайгуулын ажлыг эхлүүллээ. 14 байршилд Олон улсын нээлттэй сонгон шалгаруулалт зарласан. Засгийн газар үнийн өсөлтийн эсрэг, дэлхий дахины нөхцөл байдлаас хамаарч эх орондоо үүсэх сөрөг нөлөөг даван туулахын төлөө бүх шатандаа хичээн ажиллаж байна хэмээв.
Улаанбаатар хотоос гадна Мөн Өмнөговь аймагт дөрвөн агуулах (37,000 м³, 34.109 тэрбум төгрөг), Дархан-Уул аймагт хоёр (11,000 м³, 10.834 тэрбум төгрөг), Баян-Өлгий аймагт хоёр (5,200 м³, 7.560 тэрбум төгрөг), Орхон аймагт нэг (8,000 м³, 7.530 тэрбум төгрөг), Ховд аймагт нэг (10,000 м³, 8.700 тэрбум төгрөг) төсөл хэрэгжиж байна. Эдгээр агуулахын барилга угсралтын ажлын явц 5-90 хувийн гүйцэтгэлтэй үргэлжилж байна. 85 хувиас дээш гүйцэтгэлтэй зургаан агуулах нь Морьт говь ойл ХХК, Тэс петролиум ХХК, Сан петролиум ХХК, Содмонгол групп ХХК, Веллком ХХК, Петролайн ХХК-ийнх бөгөөд барилга угсралтын үндсэн ажил нь дуусах шатандаа орж, тоног төхөөрөмжийн суурилуулалт, туршилт, тохируулга болон ашиглалтад хүлээлгэн өгөх бэлтгэл ажлыг гүйцэтгэж байна.
Хөнгөлөлтэй зээл авсан аж ахуйн нэгжүүд Газрын тосны асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны байгууллага болох Ашигт малтмал, газрын тосны газартай хариуцлагын гэрээ байгуулжээ.
2027 оны улсын төсөвт аж ахуйн нэгжүүдээ дэмжиж шатахууны хадгалах хүчин чадлаа нэмэгдүүлэх бодлогыг үргэлжлүүлнэ. Үүний үр дүнд улсын гурван сар хүртэлх хэрэглээ хадгалах хүчин чадалтай болно. Ингэснээр богино хугацаанд үүсэж болох шатахууны үнийн огцом хөөргөдөл, хомсдолтой холбоотой бэрхшээл, эрсдэлийг бодитой бууруулах боломж бүрдэнэ. Агуулах барих газартай, зураг төсөлтэй, шаардлага хангасан бүх аж ахуй нэгжүүдэд хөнгөлөлттэй зээл олгоно гэдгийг Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн сайд Г.Дамдинням хэлэв.
Цаг үе
Цэцэрлэгийн цахим бүртгэл өнөөдөр эхэлнэ
Нийслэлийн цэцэрлэгт хамрагдах хүсэлтийг хоёр үе шаттайгаар зохион байгуулах бөгөөд нэгдүгээр шатны бүртгэлийг 2026 оны 08 дугаар сарын 10-ны өдрөөс 2026 оны 08 дугаар сарын 23-ны өдрийг дуустал E-Mongolia платформоор дамжуулан хүлээн авна.
2026–2027 оны хичээлийн жилд улсын хэмжээнд 258,921 хүүхдийг сургуулийн өмнөх боловсролд хамруулах хэрэгцээ үүснэ. Үүний 126,827 хүүхэд нь нийслэлд хамаарна.
Нийслэлийн хүүхдийг насаар нь ангилбал
- 2 настай – 27,832
- 3 настай – 31,303
- 4 настай – 32,002
- 5 настай – 35,690 хүүхэд байна.
Иргэд хүүхдээ цэцэрлэгт хамруулах үйлчилгээг авахдаа дараах зүйлсийг анхаарна уу.
- Өөрийн болон хүүхдийнхээ хаягийн бүртгэл, мэдээллийг нягталж, баталгаажуулсан байх
- Таны хүүхэд өнгөрсөн жил цэцэрлэгт хамрагдсан бол тухайн цэцэрлэгтээ "Үргэлжлүүлж явах" эсэх сонголтыг хийх
- Хэрэв шилжилт хөдөлгөөн хийх бол 2026 оны 08 дугаар сарын 07-ны өдрөөс өмнө баталгаажуулсан байх.
Цаг үе
Сарьсан багваахайтай холбоотой дуудлагыг Нийслэлийн байгаль орчны газарт өгнө
Сарьсан багваахайн Нийслэл хот орчимд Сэлбэ гол, Дунд гол, Туул голын эрэг дагуух мод, бургас, хадархаг бүс, гол дээгүүрх бетонон гүүр, мөн голтой ойр байрлах барилга байгууламжийн дээвэр зэрэг газарт үүрлэн амьдардаг. Жил бүрийн 5–9 дүгээр сарын хооронд идэвхтэй байж, шөнийн цагаар ангуучилдаг.
Шөнийн гэрэлд татагдан цугларсан шавжийг хөөж барих үедээ орон сууцны орц, айл өрхийн онгорхой цонхоор санамсаргүй орж ирэх тохиолдол байдаг бөгөөд энэ төрлийн дуудлага жилээс жилд нэмэгдэж байна. Сүүлийн 6 жилийн бүртэглээр 60 орчим дуудлага ирсэн байна. Иймээс булаг, цөөрөм, голын ойролцоо амьдардаг иргэд цонхондоо хамгаалалтын тор суурилуулж, урьдчилан сэргийлэхийг зөвлөж байна.
Хэрэв сарьсан багваахайн дуудлага өгөхөөр бол ажлын цагаар Нийслэлийн Байгаль орчны газрын 72720303, ажлын бус цагаар нийслэлийн Шуурхай удирдлага зохицуулалтын төвийн 11-310005 дугаарын утсаар яаралтай мэдээлэл өгч, дуудлага өгөх боломжтойг Нийслэлийн Байгаль Орчны Газраас зөвлөв.
