Цаг үе
Хамгийн нандин, торгон мэдрэмжээр дууг урлаж дуулдагаараа үеийнхэн дундаасаа ялгардаг С.Бахат “Дуутай үдэш” VIP тоглолтоо ON’N, OFF-д хийх нь ээ
-Сайхан хаваржиж байна уу, та. Уран бүтээлийн олз өндөр үү?
-Сайхаан. Сайхан хаваржиж байна уу, та. Тоглолтынхоо бэлтгэлийг хийгээд л байж байна даа(инээв).
-“Ен Кеш” тоглолтоо хийх гэж байна. Тоглолтын нэрнээс яриагаа эмхэлье...
-Ен кеш нь дуутай үдэш гэдэг утгатай үг. Тоглолтод маань Казахын ард түмний сэтгэлд хүрсэн уран бүтээлүүд дуулагдах юм. Тэр ч утгаараа бүгдээрээ сэтгэлд хоногшсон, дуртай дуугаа дуулаад нэгэн сайхан үдшийг өнгөрүүлье гэдэг санаа. Нэрний утга санааг дэлгэрүүлбэл ганцаараа биш бүгдээрээ хамт дуулъя гэж байгаа юм.
-Энэ тоглолтод нийтдээ хэдэн уран бүтээлийг сонирхуулах юм бол?
-Тоглолтод нийтдээ 12, 13 казах уран бүтээл дуулагдана. Тоглолтын уур амьсгал ч сайхан болно гэж бодож байна. Урилгаар МУГЖ Ө.Уянга, МУСТА Х.Аягүль, МУСТА А.Түмэн-Өлзий, Маршал хамтлаг, Солэтэй хамтлагийн уран бүтээлчид оролцоно.
-Амьд хөгжимтэй тоглолт гэдэг дуу хөгжим сонирхогчдын сэтгэгдэлд их хүрдэг. Таны тоглолт бусад амьд хөгжимтэй тоглолтуудаас юугаараа онцгой вэ?
- Монгол Казах хэл дээр дуугаа хүргэдэг. Амьд хөгжимтэй казах концерт гэдэг утгаараа ялгарах байх.
-Монгол казак хэл дээр шинэчилж дуулсан дуунууд нь олны таашаалыг нэлээд хүлээдэг. Ковер хийж дуулах даа юун дээр түлхүү анхаардаг вэ?
-Коверлож дуулж байх даа, дууны утга санаа орчуулган дээр илүү түлхүү ажиллахыг хичээдэг. Монгол хэл дээр дуулж байх даа ч Казах дууны хэв маяг нугалааг нь шингээж өгдөг дөө. Дуу хөгжимгүйгээр би өөрийгөө төсөөлөхгүй байх. Тэр ч утгаараа уран бүтээлээ чанартай хийхийг боддог. Тэгээд сонсогчидтойгоо цуг ая дууны сайхныг мэдэрч, тэндээсээ таашаал авдаг даа.
-Амьд хөгжмийн хамтлагийнхаа талаар ярихгүй юу. Ямар жанраар уран бүтээлээ туурвидаг вэ?
-Би амьд хөгжмийн Маршалл хамтлагийн гишүүн. Манай хамтлаг энэ бүрлдэхүүнээрээ дөнгөж нэгдээд уран бүтээлээ эхлүүлж байгаа. Будаг нь ханхалсан шинэхэн хамтлаг гэх үү дээ. Харин миний хувийн уран бүтээлүүд ихэвчлэн поп жанрынх. Монгол Казах аль ч уран бүтээлээ поп урсгалаар дуулдаг. Ер нь дуу хөгжим гэдэг сайхан. Урлагийнхан чинь дэврүүн, оргилуун хүсэл эрмэлзэлтэй, гялалзсан хүмүүс байдаг. Тайзан дээрх нүргээн, тэр хөгжим үнэхээр гайхамшигтай.
-Та өөрийнхөө бага нас, нутаг усынхаа талаар ярихгүй юу?
-Дархан-Уул аймгийн Шарын-гол суманд бага нас минь өнгөрсөн дөө. Шарын голын эргээр л өссөн дөө.
-Их сургуулиа хаана, хэзээ төгсөв өө?
-Шарын голдоо 2008 онд 10 жилээ төгсчихөөд СУИС-д Дуурийн дуулаачаар элссэн. Тэгэхдээ Монгол Улсын гавъяат багш Ерөө багшийн удирдлага дор, Монгол Улсын гавъяат жүжигчин Ганхуяг багшийн удирдлага дор сурсан. Олон сайхан багш нараар хичээл заалгаж явлаа.
-Бидний урилгыг хүлээн авч ярилцсанд баярлалаа. Уран бүтээлийн амжилт хүсье. Тоглолтыг нь заавал очиж үзнээ.
-Баярлалаа. Чамд ч бас амжилт хүсье. Дуутай үдэш дээр минь ирж, үдшийг дуу хөгжимтэй, сайхан өнгөрүүлээрэй.
Цаг үе
Үер, усны ослоос урьдчилан сэргийлэх "Бүү бас" аяныг улсын хэмжээнд өрнүүлж эхэллээ
Аялал, зугаалгын улирал эхэлсэнтэй холбогдуулан үер, усны ослоос урьдчилан сэргийлэх ажлыг эрчимжүүлэх хүрээнд Онцгой байдлын ерөнхий газраас "Усыг бүү бас" аяныг улсын хэмжээнд өрнүүлж эхэллээ. Тус аян нь хүүхэд, залуус, иргэд олон нийтэд эрсдэлийг таньж мэдэх, өөрийгөө болон бусдыг хамгаалах мэдлэг, дадлыг төлөвшүүлэхэд чиглэгдсэн бөгөөд олон талт арга хэмжээг хэрэгжүүлэх юм.
Энэ хүрээнд өнөөдөр Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэнд тус аяны нээлтийн арга хэмжээг зохион байгуулж, хүүхэд багачууд “Бяцхан аврагчийн аялал” 7 өртөөт аялалын тоглоомоор тоглож, “Үер, усны ослыг бууруулахад хүүхэд бидний оролцоо” санал хүсэлтийн самбарт уриалга сэтгэгдлээ үлдээн, хүүхдүүдийн флаш моб бүжиг, танин мэдэхүйн АХА тэмцээнд оролцож, гамшгаас өөрийгөө болон бусдыг хамгаалах, усанд осолдох үеийн анхны тусламж үзүүлэх мэдлэг дадлагад суралцлаа.
Арга хэмжээнд Монгол Улсын Шадар сайдын зөвлөх Ч.Урангоо, Онцгой байдлын ерөнхий газрын дарга, хошууч генерал Г.Ариунбуян, Монголын Улаан Загалмайн нийгэмлэгийн Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Н.Болормаа, Хүүхэд, гэр бүл, хөгжлийн газрын сургалт судалгаа мэдээллийн төвийн захирал М.Чанцалсүрэн нар оролцож, үер, усны аюул ослоос урьдчилан сэргийлэх мэдлэгээ дээшлүүлж, аюулгүй байдлаа хангахыг олон нийтэд уриалсан юм.
"Усыг бүү бас" аян нь гурван сарын турш үргэлжлэх бөгөөд эрсдэлийг үл тоомсорлох бус урьдчилан сэргийлэх, болзошгүй аюулаас өөрийгөө хамгаалах мэдлэг, соёлд суралцаж, аюулгүй амьдралын төлөө хамтдаа манлайлан оролцохыг нийт иргэд, олон нийтэд уриалж байна.
Монгол Улсын хэмжээнд сүүлийн 10 жилийн хугацаанд 45.446 удаагийн гамшиг, аюулт үзэгдэл, осол тохиолдож, 2623 иргэн амь насаа алдсаны 516 нь хүүхэд байна. Эдгээр амь насаа алдсан хүүхдүүдийн 45 хувь нь усны ослын улмаас эндсэн тоо баримт бүртгэгдсэн нь маш том сургамжийг өгч, хүн бүр урьдчилан сэргийлэгч байхыг сэрэмжлүүлж буй дохио юм.
Цаг үе
Өнгөрсөн онд улсын хэмжээнд 47 мянга орчим нэгж цус цуглуулжээ
Цус сэлбэлт судлалын үндэсний төвөөс “Цусны донорын дэлхийн өдөр”-ийг тохиолдуулан цусны донорууд болон донорын хөдөлгөөнийг дэмжин ажилладаг байгууллагуудыг алдаршуулах ёслолыг өчигдөр зохион байгуужээ.
Хүндэтгэлийн ёслолыг ЦССҮТ-ийн захирал Б.Нарантуяа нээж үг хэлсэн бөгөөд Улсын Их Хурлын гишүүн Ж.Чинбүрэн, А.Ариунзаяа, Л.Соронзонболд, ЭМЯ-ны Төрийн нарийн бичгийн дарга Н.Эрдэнэбаяр, ДЭМБ-ын Монгол Улс дахь Суурин төлөөлөгч хатагтай Сокорро Эскаланте, МУЗН-ийн Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Н.Болормаа, Монголын донорын холбоо ТББ-ын ерөнхийлөгч М.Сосорбарам, БГД-ийн Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын дарга П.Өлзийнаран болон бусад албаны төлөөлөл оролцлоо.
Ёслолын үеэр донор хамт олон, хүмүүнлэгийн үйлсийг дэмжигч болон сурталчлагч байгууллага зэрэг таван номинациар шилдэг хамтран ажиллагч байгууллагуудыг шалгаруулж талархал илэрхийлэн шагнал гардууллаа. Мөн цусны донорын хүмүүнлэгийн үйлсэд үнэтэй хувь нэмэр оруулсан “Топ донор” нэг, Алтан, Мөнгөн, Хүрэл болон Хүндэт донорын болзол хангасан 100 орчим донорыг алдаршуулж, хүндэтгэл үзүүллээ.
Монгол Улс 2016 оноос 100 хувь сайн дурын, авлагагүй цусны донорын тогтолцоонд бүрэн шилжсэн бөгөөд өнөөдрийн байдлаар 210 мянга гаруй бүртгэлтэй донортой, үүнээс 46 мянга орчим нь байнгын идэвхтэй донор байна. ЦССҮТ нь 2025 онд улсын хэмжээнд 47 мянга орчим нэгж цус цуглуулж, 129 мянга гаруй нэгж цус, цусан бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэн эрүүл мэндийн байгууллагуудад нийлүүлсэн байна.
Цаг үе
Хангай, Хөвсгөл, Хэнтийн уулархаг нутгаар бороо, дуу цахилгаантай аадар бороо орно
|
Хур тунадас
Нутгийн хойд хэсгээр үүлэрхэг, бусад нутгаар солигдмол үүлтэй. Өдөртөө төв, зүүн аймгуудын нутгийн зарим газар, баруун болон говийн аймгуудын нутгийн хойд хэсгээр бороо, дуу цахилгаантай аадар бороо орно.
|
|
Салхи
Салхи нутгийн өмнөд хэсгээр баруун өмнөөс, бусад нутгаар баруун хойноос секундэд 5-10 метр, борооны өмнө түр зуур ширүүснэ.
|
|
Агаарын температур
Хөвсгөл, Хэнтийн уулархаг нутаг, Туул, Тэрэлж, Хэрлэн, Онон, Улз голын хөндий, Дорнод-Дарьгангын тал нутгаар 16-21 хэм, говийн бүс нутгийн баруун өмнөд хэсгээр 32-37 хэм, Их нууруудын хотгор, говийн бүс нутгийн хойд болон зүүн хэсгээр 26-31 хэм, бусад нутгаар 20-25 хэм дулаан байна.
|
