Улстөр нийгэм
Шинэ Засгийн шинэ төрх, шинэ бодлого
Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ “Эрүүл мэндээ хамгаалж, эдийн засгаа сэргээх 10 их наядын төлөвлөгөөг” танилцуулах үед “Энэхүү төлөвлөгөөг хэрэгжүүлэхэд чихэр мэт амттай биш, давс мэт шорвог ч зайлшгүй хийх шаардлагатай хүндхэн шийдвэр гаргаж ажиллахаас аргагүй. Энэ төлөвлөгөө бүх хүнд таалагдахгүй, таалагдах ч боломжгүй. Засгийн газрын бодлогын амин сүнс нь халамж биш ажлын байр бий болгоход чиглэнэ. Хамгийн сайн халамж бол баталгаатай, цалин сайтай ажлын байр юм. Төлөвлөгөөний нилээд хэсэг нь ажлын байр олноор бий болгоход чиглэнэ” хэмээн онцоллоо.
Тэрээр Монгол Улсын эдийн засаг 6 хувиар агшиж, ДНБ-ний хэмжээ 12 хувиар доошилсон, Төв банкны үнэт цаасны үлдэгдэл 7.9 их наяд болсон зэрэг тоон мэдээллүүдийг дурдаад“Цар тахал эхэлснээс хойш манай улсад 68.9 мянган ажлын байр шууд байхгүй болжээ. Өнөөдрийн цогц төлөвлөгөөг хэрэгжүүлэхгүй бол 2021 он гэхэд, 130 мянган ажлын байр байхгүй болно” гэдгийг анхааруулав.
“Цар тахалд бууж өгөх биш, хариу үзүүлэх ёстой. Үүнд шинэ бодлого, шинэ эхлэл, шинэ хамтын ажиллагаа хэрэгтэй” гэж Ерөнхий сайд санууллаа. Улмаар Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ энэ сарын 23-наас, хатуу хөл хориог цуцалсны дараа бизнесийн салбаруудаа нээж, вакцинжуулалтыг эхлүүлэхээр төлөвлөж байгаагаа зарлав.
Сангийн сайд Б.Жавхлан “10 их наядын цогц төлөвлөгөө”-ний талаар “Бид бодлогын шилжилт хийж байна. Монгол Улс цар тахал гарснаас хойшхи хугацааны туршид иргэдийнхээ эрүүл мэнд, аюулгүй байдлыг нэгдүгээрт тавьж ирсэн. Одооноос эдийн засгийн асуудлыг зэрэгцүүлж, харилцан уядуулах бодлогын шилжилт хийх шаардлага үүслээ. Бодлого, тактикаа өөрчилж ажиллахгүй бол хоёр, гуравдугаар улирлаас эрүүл мэндийн салбарыг санхүүжүүлж чадахгүйд ч хүрэх эрсдэлтэй. Сүүлийн нэг жилийн хугаацаанд эдийн засаг огцом зогссон. Хүнээр төлөөлүүлж үзвэл цусны эргэлт нь 60-70 хувь удааширсан байна. 2020 оны жилийн эцсийн статистикийн тоон үзүүлэлтийг харахад мөнгөний нийлүүлэлт 15 хувь хүртэл буурсан байна. Үүнийг эдийн засгийн дундаж өсөлттэй жилүүдтэй харьцуулбал 3 дахин буурсан үзүүлэлт. Тэгэхээр эдийн засаг дахь мөнгөний эргэлтийг сайжруулах нь зайлшгүй болж байна. Банкнуудын зээл олголтыг нэмэгдүүлэх, 2021 онд батлагдсан төсөв, хөрөнгө оруулалт зохистой хэрэглэх, гадаадын хөрөнгө оруулалт нэмэх чиглэлээр ажиллахыг цогц хөтөлбөрт тусгасан” гэж мэдэгдэв.
Боловсролын сайд Л.Энх-Амгалан“Улсын хэмжээнд 174 мянган хүүхэд гэрэлгүй, гар утасгүй, теле хичээлээ үзэж чадахгүй байна!!! Нийслэл хотод гэхэд 30 мянга гаран хүүхэд тог цахилгаангүй, зурагтгүй, кабельгүй, утасгүй, компьютергүй орчинд байна. …төрийн сургуульд явдаг хүүхдүүд хичээлийн хоцрогдолд орсон” хэмээн жиргэлээ.
Мэдээллээс үүдсэн дүгнэлт:
Хэдхэн хоногт цувран гарсан мэдээллүүдээс Шинэ Засгийн газар бодлогын эрс шинэчлэлт хийж, эрч хүчтэй ажиллахаар завдаж байгааг мэдэрч, үнэртэж байна. Үнэхээр бодлогын шилжилт, том үсрэлт анзаарагдаж байна.
Өмнөх Сангийн сайд бодит байдал, гол тоонуудыг огт дурддаггүй байв. Өрийг өрөөр дарах, санхүүгийн балансыг толгой эргүүлэх байдлаар тайлбарлаж, аргацаахаас өөрийг хийдэггүй байж. Иргэдээ вакцинжуулах зардлыг ч төсөвт суулгаагүй сайд. Хаин шинэ сайд Б.Жавхлан зоригтойгоор тоон үзүүлэлт муудсаныг дурдаад Засгийн газрын бодлого ямар учраас, яагаад, юунд чиглэх гэж байгааг товч, тодорхой, эрс шулуун илэрхийллээ.
Боловсролын шинэ сайд ч бодлогынхоо чиглэл хандлагыг хэдхэн тоогоор тод харуулж, өөртөө дайсан дуудсан ч “айхгүй, ухрахгүй” болохоо хэлээд авч. Төрийн анхаарлаас “орхигдсон” 174 мянган хүүхдийн эрх ашгийг гол болгохоо шулуухан илэрхийлж байгаа нь Шинэ засгийн шинэ төрх гэлтэй.
Ерөнхий сайд ч “давс мэт шорвог хүндхэн шийдвэр гаргахаа, энэ нь бүх хүнд таалагдахгүй, таалагдах ч боломжгүй” болохыг хэлж байна. Энэ бол шинэ Засгийн газарт зориг байгаагийн илэрхийлэл.
Шинэ бодлогын шилжилт нь довтолгоо болохыг тэдний хандлага, шийдлээс харж болно. Цар тахлаас цэрвэж, хорьж, хүлээж суух биш довтлоод, дараад эрчтэй тэмцэх замаар эдийн засгаа сэргээхийг чухалд үзэх нь маш эрүүл сэтгэлгээтэй байгаа гэсэн үг. Эдийн засаг бол бүхний суурь. Эдийн засаг доройтвол эрүүл мэндэд анхаарах боломж шавхагдна. Дэлхий нийтээрээ баримталж байгаа энэ хандлагыг бодлогын шилжилт, тактикын өөрчлөлтөөр хэрэгжүүлэх нь. Оройтсон ч гэсэн оновчтой шийдэл.
Засгийн газар улсын төсөвт баригдаад суухгүйгээ хэллээ. Санхүүгийн боломжит хэрэгсэл, байгаа боломжуудыг дайчлах замаар эдийн засгийн цусны эргэлтийг хангах шийдлээ зарлалаа.
Одоо тэд хэлснээ хийх, зарласнаа чадах эсэхийг харах үлдлээ. Хэлэх нэг хэрэг, хийх нь өөр асуудал. Зоригтой байгаа нь сайхан, эрчтэй байгаа нь ч гоё. Хийж чадахгүй, хэлснээ гүйцэлдүүлэхгүй бол харин … ард түмний нэхэл хатуу байх болно.
Улстөр нийгэм
ХЗБХ: Гэр бүлийн хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн төслийн анхны хэлэлцүүлгийг хийв
Гэр бүлийн хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн хууль, тогтоолын төслүүдийн анхны хэлэлцүүлгийг явууллаа. Засгийн газар 2025 оны 11 дүгээр сарын 14-ний өдөр өргөн мэдүүлсэн энэхүү төслийг хаврын чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар хэлэлцэж, дэмжсэн, УИХ-ын Ажлын хэсэг санал, дүгнэлт гаргасныг ахлагч Х.Баасанжаргал танилцууллаа. Нийслэл дэх Гэр бүл, хүүхдийн хэргийн анхан шатны тойргийн шүүх байгуулагдсантай холбогдуулан энэхүү бие даасан хуулийн төсөл боловсруулсан. Хүүхдийн эрх, ашиг сонирхлыг тэргүүн ээлжинд хамгаалах зарчимд тулгуурлан төсөл батлагдсанаар гэр бүлийн хэргийн харьяалал тодорхой болж, хүүхдийн эрхийн олон асуудал шийдэгдэнэ. Олон улсын жишигт нийцүүлэн хүүхдийн тэтгэлгийн хэмжээг шинэ аргачлалаар тооцох, зан үйлд сургах, мэргэжлийн сэтгэлзүйч оролцуулах, эвлэрүүлэн зуучлах, шүүхэд ажиллах гэр бүлийн нөхцөл байдлын шинжээч, эвлэрүүлэн зуучлагчийн хорооны гишүүн эвлэрүүлэн зуучлагч, шүүгч, эвлэрүүлэн зуучлалын шүүгчийг сургах, хүүхэд, гэр бүлийн чиглэлээр мэргэшүүлэх, шинжээч нь бакалаврын түвшний мэдлэг, мэргэжилтэй, гурваас дээш жилийн туршлагатай байх зэрэг зохицуулалтыг төсөлд тусгажээ.
Хуулийн төслүүдийг зүйл бүрээр хэлэлцэж, Ажлын хэсгээс бэлтгэсэн саналуудыг дэмжих эсэхээр санал хураахад гишүүдийн олонх дэмжсэн. Байнгын хорооны санал, дүгнэлтийг чуулганы нэгдсэн хуралдаанд танилцуулахаар тогтов.
Үргэлжлүүлэн Хүний эрх, эрх чөлөөг хангахтай холбоотой зарим хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийн анхны хэлэлцүүлгийг явууллаа. Хуулийн төслийг хэлэлцүүлэгт бэлтгэх Ажлын хэсгээс 65 санал боловсруулсан талаар УИХ-ын гишүүн, ахлагч Х.Баасанжаргал танилцуулсан. Энэхүү хуулийн төслийг Засгийн газраас үндэсний хууль тогтоомжийг боловсронгуй болгож, хүний эрхийн олон улсын гэрээ, конвенцод нийцүүлэх зорилгоор өнгөрсөн жил өргөн мэдүүлжээ.
Хууль санаачлагчийн танилцуулгад дурдсанаар бол Монгол Улс 1961 онд НҮБ-ын бүрэн эрхт гишүүнээр элсэж, улмаар хүний эрхтэй холбоотой 70 гаруй гэрээнд, үүнээс хүний эрхийн суурь 18 гэрээний 17-д нь нэгдэн ороод байгаа. Манай улсад бие даасан 590 хууль хүчин төгөлдөр үйлчилж байна. 2020 оноос хойших хугацаанд эрх зүйн шинэчлэлийн хүрээнд хүний эрхийг хангах чиглэлээр холбогдох хуулиудын шинэчилсэн найруулгыг боловсруулж, Улсын Их Хурлаас баталж хүний эрхийг хангах, хамгаалах үйл ажиллагаанд тодорхой дэвшил гаргасан. Монгол Улсын хүний эрхийн төлөв байдлын талаарх үндэсний гуравдугаар илтгэлийг хэлэлцүүлсний мөрөөр НҮБ-ын Хүний эрхийн зөвлөлөөс 170 зөвлөмжийг өгснийг хэрэгжүүлж ажиллах шаардлагатай гэж үзжээ.
Уг хуулийн төсөлд үнэ төлбөргүй үзүүлэх хууль зүйн туслалцааны төрөл, хүртээмжийг нэмэгдүүлэх, эрүү шүүлт тулгах гэмт хэргийн шинжийг тодорхой болгох, баривчлах шийтгэлийг цөөрүүлэх, зөрчил шалган шийдвэрлэх ажиллагааг цахимжуулах, албаны нууцын хүрээг хумих, хөгжлийн бодлогын баримт бичигт хүний эрхийн шалгуур бий болгох, хуульчдын олон улсын гэрээний талаар ойлголт, мэдлэгийг нэмэгдүүлэх зэргийг тусгасан. Нийт найман хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах төслийг зүйл бүрээр хэлэлцэж, санал хураав. Төслийг гишүүдийн олонхын саналаар дэмжиж, санал, дүгнэлтийг чуулганы нэгдсэн хуралдаанд танилцуулахаар боллоо.
Хууль зүйн байнгын хороо уртасгасан цагаар хуралдаж, УИХ-ын гишүүн С.Одонтуяа нарын 37 гишүүнээс өргөн мэдүүлсэн Монгол Улсын Хүний эрхийн Үндэсний Комиссын тухай хуульд нэмэлт оруулах тухай хуулийн төслийн анхны хэлэлцүүлэг хийж, Журам батлах тухай Байнгын хорооны тогтоолын төслийг хэлэлцэн дэмжсэн. Мөн Засгийн газраас өргөн мэдүүлсэн Гэр бүлийн тухай /Шинэчилсэн найруулга/ хуулийн төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн хуулийн төслүүдийн анхны хэлэлцүүлгийг явуулав. Хувийн эрх зүйн суурь хуульд тооцогдох Гэр бүлийн тухай хуулийг 1999 онд баталж, нийт найман удаа нэмэлт, өөрчлөлт оруулжээ. Гэвч гэрлэх, гэрлэлт цуцлах, хүүхдийн эрх, хууль ёсны эрх ашиг хөндөгдөх, зөрчигдөх, сэргээх зэрэг харилцааг нарийвчлан зохицуулах шаардлага үүссэн. Хуулийн төсөлд Монгол хүний удмын санг хамгаалах, гэрлэгчдийн эрх, үүргийг нарийвчлан тусгажээ. “Тэжээн тэтгэх үүрэг, тэжээн тэтгүүлэх эрх” гэсэн шинэ бүлэгт гэрлэлт цуцалсан тохиолдолд хүүхдийн эрхийг хамгаалах, тэтгэлгийн хэмжээг хүрэлцэхүйц, тасралтгүй байх зарчимд нийцүүлэн тухайн бүсэд тогтоогдсон амьжиргааны доод түвшингийн хэмжээнээс багагүй, хүүхдийн өөрийн онцлогт нийцсэн тэтгэлэг авахаар зохицуулсан. Тэтгэлэг төлөөгүй тохиолдолд хүлээлгэх хариуцлагыг чангатгаж, цус ойртолтоос сэргийлэхийн тулд гэрлэлтээ бүртгүүлэхээс өмнө ДНХ (Дезоксирибонуклейн хүчил)-ийн шинжилгээнд хамрагдах ажээ. Гэрлэлттэй адилтгах харилцаа, тээгч эх, өөр хүний бэлгийн эс ашиглан хүүхэдтэй болох зэрэг харилцааг зохицуулах талаар УИХ-ын гишүүн, Ажлын хэсгийн ахлагч О.Алтангэрэл танилцуулсан. Хуулийн төслүүдийг хэлэлцэн санал хураахад гишүүдийн олонх дэмжсэн гэж Улсын Их Хурлын Хэвлэл мэдээлэл, олон нийттэй харилцах газраас мэдээллээ.
Улстөр нийгэм
Бага сургууль, цэцэрлэгийн цогцолбор барилгын ажил 40 хувьтай үргэлжилж байна
Сонгинохайрхан дүүргийн 26 дугаар хорооны нутаг дэвсгэрт баригдаж буй 280 хүүхдийн хүчин чадалтай бага сургууль, цэцэрлэгийн цогцолбор барилгын ажил 40 хувийн гүйцэтгэлтэй үргэлжилж байна. Нийслэлийн төсвийн хөрөнгө оруулалтаар хэрэгжиж буй тус төсөл нь 36.0х36.0 метр хэмжээтэй, зоорьгүй, хоёр давхар, нийт 2,431.3 ам метр талбай бүхий барилга юм. Өнөөдрийн байдлаар барилгын гадна инженерийн шугам сүлжээ, цахилгаан хангамжийн угсралт болон дотор заслын ажлыг хийж байна. Тус цогцолбор ашиглалтад орсноор сургуулийн өмнөх болон бага боловсролын үйлчилгээний хүртээмж нэмэгдэж, хүүхэд багачууд орчин үеийн шаардлага хангасан, аюулгүй, тав тухтай орчинд сурч боловсрох нөхцөл бүрдэх юм.
Улстөр нийгэм
ОУВС-гийн төлөөлөгчдийг хүлээн авч уулзав
Авлигатай тэмцэх газрын дэд дарга, эрхэлсэн комиссар Г.Азжаргал Олон улсын валютын сан (ОУВС)-гийн Ази, Номхон далайн газрын дэд захирал, Монгол Улсыг хариуцсан ажлын хэсгийн ахлагч ноён Тахсин Саади тэргүүтэй төлөөлөгчидтэй 2026 оны 6 дугаар сарын 16-ны өдөр уулзаж санал солилцов.
ОУВС нь Дүрмийн IV заалтын хүрээнд гишүүн орнуудын эдийн засаг, санхүүгийн нөхцөл байдалд үнэлгээ хийх, макро эдийн засгийн эрсдэл, эмзэг байдлыг тодорхойлох, цаашдын бодлогын зөвлөмж боловсруулах зорилгоор төрийн болон хувийн хэвшлийн байгууллагуудтай тогтмол зөвлөлдөх уулзалтууд зохион байгуулдаг. ОУВС-гийн Монгол Улсыг хариуцсан ажлын хэсэг 2026 оны 6 дугаар сарын 10-23-ны өдрүүдэд Улаанбаатар хотноо ажиллаж, Дүрмийн IV заалтын дагуух ээлжит зөвлөлдөх уулзалтаа Авлигатай тэмцэх газарт хийсэн юм.
Уулзалтын үеэр авлига нь зөвхөн хууль сахиулах байгууллагын асуудал бус, эдийн засгийн өсөлт, хөрөнгө оруулалтын орчин, төсвийн үр ашиг, төрийн үйлчилгээний чанар, иргэдийн төрд итгэх итгэлтэй шууд холбоотой засаглалын тулгамдсан асуудал болохыг онцлон тэмдэглэв.
Мөн сүүлийн жилүүдэд Монгол Улсад авлигатай тэмцэх чиглэлээр гарч буй ахиц дэвшил, тухайлбал нүүрсний хэрэг, Хөгжлийн банкны хэрэг зэрэг олон нийтийн анхаарал татсан томоохон хэргүүдийг шалган шийдвэрлэх ажиллагаанд Авлигатай тэмцэх газар бусад хууль сахиулах байгууллагуудтай хамтран ажиллаж, улсад учирсан хохирлыг нөхөн төлүүлэх, хууль бус хөрөнгийг илрүүлэх, хариуцлага тооцох чиглэлээр бодит үр дүн гаргаж буй талаар мэдээлэл өгсөн юм.
Авлигатай тэмцэх газар нь мөрдөн шалгах чиг үүргээс гадна авлигаас урьдчилан сэргийлэх, төрийн байгууллагын ил тод, нээлттэй байдлыг нэмэгдүүлэх, ашиг сонирхлын зөрчлийг бууруулах, байгууллагын засаглал, хариуцлагын тогтолцоог бэхжүүлэх чиглэлээр бодлогын болон институтийн шинэчлэлийг хэрэгжүүлж байгааг танилцууллаа.
Уулзалтын үеэр Улсын Их Хурлаас баталсан Авлигатай тэмцэх үндэсний хөтөлбөр (2023-2030)-ийн хэрэгжилтийн талаар мэдээлэл өгч, улс төрийн санхүүжилтийн ил тод байдал, төрийн албаны шударга байдал, цахим засаглал, иргэний оролцоо, хувийн хэвшлийн комплаенсын тогтолцоог бэхжүүлэх чиглэлээр хэрэгжүүлж буй арга хэмжээний талаар танилцуулав.
Мөн улс төрийн санхүүжилтийн ил тод байдал, төрийн өмчит компанийн засаглал, ашиг сонирхлын зөрчлийн эрсдэлийг бууруулах, шүгэл үлээгчийг хамгаалах эрх зүйн орчныг боловсронгуй болгох зэрэг асуудал нь цаашдын шинэчлэлийн тэргүүлэх чиглэл хэвээр байгааг талууд онцлон тэмдэглэж, харилцан санал солилцов.
-
Улстөр нийгэм2020/12/04
Монгол, Энэтхэгийн хамтын ажиллагааны хамтарсан хорооны хурал боллоо
-
Цаг үе2026/03/26
Нийслэлийн 19 байршилд халиа тошин үүсжээ
-
Цаг үе2023/12/20
“Монос хүнс” ХК 2022 оны ногдол ашгаа хувьцаа эзэмшигчдийн дансанд б...
-
Цаг үе2020/12/08
Товчоодоор нэвтэрсэн 10 775 зорчигчоос сэжигтэй тохиолдол илрээгүй байна