Авлигатай тэмцэх газраас онцгой нөхцөл байдлын үед худалдан авах ажиллагааны болон хандив, тусламжийн хөрөнгийг бүртгэх, зарцуулах, гүйцэтгэлийг тайлагнахтай холбоотой арга хэмжээний ил тод, нээлттэй байдлыг хангуулах зорилгоор Авлигын эсрэг хуулийн 18 дугаар зүйлийн 18.1.6-д заасны дагуу авлига, ашиг сонирхлын зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх Зөвлөмжийг Сангийн сайдад хүргүүлж, хувийг Монгол Улсын Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газар, Сангийн яам, Эрүүл мэндийн яам, Улсын онцгой комисс, Онцгой байдлын ерөнхий газарт илгээлээ.

Дэлхий нийтэд тархаад байгаа шинэ төрлийн Коронавирусын халдвар (Ковид-19)-аас сэргийлэхэд зориулж Монгол Улсын иргэн, аж ахуйн нэгж, олон улсын байгууллага, гадаад улсаас эрүүл мэнд, онцгой байдал, цагдаа, хил хамгаалах, гааль, мэргэжлийн хяналт зэрэг төрийн байгууллагуудад сайн дурын үндсэн дээр бэлэн мөнгө, эд материал хандивлах, үнэ төлбөргүй болон хөнгөлөлттэй үйлчилгээ үзүүлэх зэрэг хэлбэрээр дэмжин ажиллаж байгаа талаарх мэдээлэл төрийн байгууллагын цахим хуудас, хэвлэл, мэдээллийн хэрэгслээр өдөр тутам цацагдаж байна.

Онцгой нөхцөл байдлын улмаас төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээг худалдан авахдаа шууд гэрээ байгуулах аргыг хэрэглэх шаардлага эрүүл мэндийн болон холбогдох бусад салбарт зүй ёсоор тулгарч байна. Иргэн, аж ахуйн нэгж, олон улсын байгууллага, гадаад улсаас үзүүлсэн хандив, тусламжийн хөрөнгийн захиран зарцуулалтын байдалд хяналт тавих боломжийг хандивлагч этгээдэд олгох, иргэд олон нийтийг нэгдсэн мэдээллээр хангах, төрийн байгууллага, албан тушаалтныг аливаа эрсдлээс хамгаалах, гарч болзошгүй авлига, ашиг сонирхлын зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээг авахад төсвийн асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллагын үүрэг, оролцоо чухал.

Энэ цаг үед тэгш бус байдал үүсэж, шударга ёсны зарчим алдагдах, үнийн хөөрөгдөл бий болох, улсын төсөв, хандив тусламжийн хөрөнгийг үр дүнгүй зарцуулах, завших, гүйцэтгэлд тавих хяналт сулрах зэрэг эрсдлүүд үүсч, авлигын гэмт хэрэг гардаг болохыг олон улсын байгууллагууд анхааруулан зөвлөж байна. Өмнө нь зохион байгуулж байсан өндөр хэмжээний уулзалт, зөвлөгөөний үеэр улсын төсөв, нийслэлийн төсөв, төрийн өмчит үйлдвэрийн газрын хөрөнгө, зээл, хандив, тусламжийн хөрөнгийг үр дүнгүй, хяналтгүй зарцуулсан, үл хамаарах арга хэмжээг санхүүжүүлсэн, худалдан авах ажиллагаа, нягтлан бодох бүртгэлийн тухай хууль тогтоомжийг зөрчсөн, уг үйл ажиллагаатай холбоотой нэгдсэн төсөв баталж мөрдөөгүй, уулзалт, хурлын ач холбогдол, үр дүнг дүгнэсэн баримтгүй байсан талаар мэргэжлийн байгууллагын дүгнэлт гарч байсныг цар тахалтай тэмцэж буй энэ үйл ажиллагааны явцад дахин давтан гаргахгүй байхад анхаарч ажиллах шаардлагатай.

Дээрх дурдсан нөхцөл байдлуудад дүгнэлт хийн авлига, ашиг сонирхлын зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх зорилгоор Авлигын эсрэг хуулиар хүлээсэн бүрэн эрхийнхээ хүрээнд Авлигатай тэмцэх газраас дараах Зөвлөмжийг хүргүүлж байна. Үүнд:

Зөвлөмж 1. Иргэн, аж ахуйн нэгж, олон улсын байгууллага, гадаад улсаас үзүүлж буй хандивын хөрөнгө, үйл ажиллагааны зарлага нь Төсвийн тухай хуулийн 6 дугаар зүйлийн 6.3.4-т заасанчлан төсвийн бүрэлдэхүүн хэсэг болохын хувьд хөрөнгийг бүртгэх, зарцуулах, тайлагнах арга хэмжээг зохион байгуулж, олон нийтэд нэг эх сурвалжаас мэдээлэл авах боломжийг олгох, үнэн зөв мэдээллээр хангах;

Зөвлөмж 2. Нийтийн албанд нийтийн болон хувийн ашиг сонирхлыг зохицуулах, ашиг сонирхлын зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх тухай хуулийн 17 дугаар зүйлд заасан хандивтай холбоотой хязгааралтыг зөрчихөөс урьдчилан сэргийлж, нийтийн албан тушаалтан, ялангуяа төрийн жинхэнэ албан хаагчийг аливаа эрсдэл, авлига, ашиг сонирхлын зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх шаардлагын улмаас хандив, тусламжийн хөрөнгийг зөвхөн төсвийн ерөнхийлөн захирагчаар дамжуулан авах зохицуулалтыг баримтлах;

Зөвлөмж 3. Онц байдлын үед үүрэг гүйцэтгэж байгаа эрүүл мэндийн байгууллагын ажилтан, мэргэжлийн хяналт, онцгой байдал, цагдаагийн байгууллагын болон бусад ажилтан, албан хаагчдыг мэргэжлийн үйл ажиллагаагаа явуулах нөхцөл боломжоор хангах, тэдэнд нэмэлт ачаалал үүрүүлэхгүй байх, шаардлагатай тоног төхөөрөмж, эм эмнэлгийн хэрэгсэл ... зэргийг худалдан авах үйл ажиллагааг аль болох мэргэжлийн байгууллага (Сангийн яамны холбогдох нэгж, Төрийн худалдан авах ажиллагааны газар, нутгийн захиргааны байгууллагын худалдан авах ажиллагааны асуудал хариуцсан нэгж)-аар шуурхай гүйцэтгүүлэхэд чиглэсэн арга хэмжээ авах;

Зөвлөмж 4. Онц байдлын үед Монгол Улсын Засгийн газраас авч хэрэгжүүлж байгаа бодлогын шинжтэй арга хэмжээний хэрэгжилтийн байдалд тусгайлан анхаарах, иргэд, олон нийтийн дунд хүлээлт үүсгэсэн асуудлуудад тухай бүр шийдэл, гарцыг тодорхойлж, шуурхай шийдвэрлэх, олон нийтэд мэдээллийг нээлттэй, дэвшилтэт техник технологийг ашиглаж тогтмол хүргэх, хүнд суртал, чирэгдэл үүсгэхгүй байх;

Зөвлөмж 5. Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах тухай хуулийн 34 дүгээр зүйлийн 34.1.5-д заасан гэнэтийн болон давагдашгүй хүчний шинжтэй онцгой нөхцөл байдлын улмаас нээлттэй буюу хязгаарлагдмал тендер шалгаруулалтын журмын дагуу тендер хүлээн авах доод хугацааг мөрдөх боломжгүй нөхцөлд шууд гэрээ байгуулсан этгээд буюу гүйцэтгэгч нь улс төрд нөлөө бүхий этгээд болон түүний хамаарал бүхий этгээд биш байхад онцгойлон анхаарах, авлига, ашиг сонирхлын зөрчлийн шинжтэй зөрчил илэрсэн тохиолдолд Авлигатай тэмцэх газарт нэн даруй мэдэгдэх.