Бидэнтэй нэгдэх

Цаг үе

Хамгийн аюултай 15 амьтан

Огноо:

,

Байгаль гэдэг өөрөө адал явдал, эрсдлээр дүүрэн байдаг. Амьтдыг гадна харагдах байдлаар аюултай эсэхийг дүгнэнэ гэдэг гэнэн бөгөөд өрөөсгөл ойлголт юм. Ингээд та бүхэнд манай гарагийн хамгийн аюултай 15 амьтны тухай мэдээллийг хүргэж байна.

15. Балт зөгий
 
 
Энэ зөгийг хазахад төдий л өвдөлт мэдрэгдэхгүй боловч учруулах аюул тун аймшигтай гэнэ. 1957 онд Бразилийн зөгий үржүүлэгч Европ, Африкийн зөгийг эрлийзжүүлэхээр шийдсэн нь ихээхэн алдаа болжээ. Үүний үр дүнд генетикий аргаар цус холилдсон аюулт зөгий бий болсон байна. Эдгээр зөгийнүүд хазахаар шийдсэн хүнээ хэдэн милийн зайнаас дагадаг бөгөөд уг зөгийнд хазуулсан бага насны хүүхэд газар дээрээ амиа алдах эрсдэлтэй аж. Харин зөгийн харшлаас үүдэнд жилд дунджаар 53 хүн амиа алддаг гэсэн тоо баримт гарчээ.
 
14. Африкийн арслан
 
Хэдийгээр Африкийн арслан хүн идэх зорилго өвөрлөдөггүй ч ширэнгэн ойд жилд 70-аад хүн арсланд идүүлдэг байна.
 
 13. Далайн мөгөөрс
 
Серфингээр хичээллэгчдийн хар дарсан зүүд болсон энэ амьтан 1884 оноос хойш нийт 5564 хүний амийг авч одсон гэнэ. Далайн мөгөөрс нь 15 тохой урт бөгөөд 60 орчим тэмтрүүлтэй байдаг ажээ. Уг амьтны тэмтрүүлэнд ороогдсон хүн ердөө гуравхан секундын дотор зүрх нь зогсдог ба уурласан үедээ онцгой гэрэл цацруулж нэг дор 50 орчим хүнийг хороох чадалтай болох нь тогтоогджээ. Далайн мөгөөрс Австрали болон Филиппиний халуун бүс нутагт голлон амьдардаг билээ.
 
12.Бар
 
Нүд ирмэхийн зуур хүнийг хэдэн хэсэг тасдан хаях аймшигт амьтны нэг бол бол бар юм. Жилд дунджаар 100 орчим хүн барын зууш болдог гэнэ.
 
11.Цаа буга
 
Жилд 120 хүн цаа буганд мөргүүлж нас бардаг гэсэн тоо баримт гарчээ.
 
10.Нохой
 

Бидний үнэнч нөхрийн тоонд тооцогддог нохойн мөн л аюултай амьтдын тоонд багтдаг гэнэ. Жилд дунджаар 25 мянган хүмүүс галзуу нохойнд хазуулж нас бардаг аж.

9.Зэрлэг үхэр
 
Зэрлэг үхрийг гаршуулж тэжээх оролдлого бүхэн бүтэлгүйдэг учраас ийнхүү “зэрлэг” хэмээх тодотголыг авчээ. Хөхтөн амьтны ангилалд багтах 1.5 тонн жинтэй энэ сүрлэг амьтан цагт 50 миллийн хурдтай давхих чадалтай аж. Зэрлэг үхэр маш түрэмгий ууртай амьтан бөгөөд нэг л дайрсан бол уг амьтнаа үхэхээс нааш зогсдоггүй гэнэ. Африкт жилдээ олон зуун хүн зэрлэг үхрийн золиос болдог билээ. Ховордсон амьтны тоонд багтдаг тул агнахыг хоригложээ.
 
  8. Заан
Бидний мэддэгчлэн заан тайван, өхөөрдөм, найрсаг харагддаг билээ. Гэхдээ бодит байдал дээр заан тун амархан уурлаж догширдог гэнэ. Далбагар том чих, 11 фунт жинтэй тархи, 4 метр өндөр бие, аварга том соёо нь зааныг хамгийн аюултай амьтдын эгнээнд зүй ёсоор багтаахад хүргэдэг байна. Заан хамгийн ухаалаг бөгөөд санах ой нь хамгийн удаан байдаг аж. Чих нь ойр орчимын дуу чимээг маш сайн сонсдог билээ. Харамсалтайн заанд гишгүүлж амь насаа алдсан хүний тоо жилд 500 хүрчээ.

7. Давслаг матар

Манай гарагийн хэвлийгээр явагч хамгийн том амьтдын  нэг нь матар юм. Давслаг усны матар 2 тонн жинтэй, 15-21 метрийн урттай бөгөөд гол төлөв Зүүн Өмнөд Ази, Хойд Австралийн хэсгээр амьдардаг. Энэ аймшигт хүн амьнаас эхлээд усан доторх бүхий л амьтныг бүхлээр нь залгих чадалтай ажээ. Усан дотор дельфинтэй адил хэмжээний хурдтай сэлдэг гэнэ. Жилд 1000-1500 хүн давслаг усны матрын аманд ордог байна.

 
6. Усны үхэр
 
 
Мадагаскар дээр гардаг хөгжилтэй усны үхэр бодит амьдрал дээр тун аюултай гэнэ. Түүнийг уурлуулаагүй байхад ч хүн руу дайрах нь элбэг бөгөөд жил бүр 500 орчим хүн усны үхрийн дайралтанд өртөж нас бардаг ажээ.

5.Хилэнцэт хорхой

 
Манай гарагийн хамгийн хортой таван амьтны нэг бол хилэнцэт хорхой юм. Энэ амьтан ганцхан хазалтаар олон мянган хүнийг алах чадвартай билээ. Учир хилэнцэт хорхой өөрөөсөө маш ховор төрлийн хүчтэй бодис ялгаруулдаг байна. Ихэвчлэн Хойд Африк, Ойрхи Дорнодод оршдог. Хилэнцэт хорхойнд хазуулсан хүн тэвчихийн аргагүй өвдөлтийг мэдэрдэг бөгөөд бага насны хүүхэд маш өндөр халуурч улмаар комд орж улмаар нас барах аюултай ажээ. Жилд 5000 хүн хилэнцэт хорхойнд хазуулж хорвоог орхидог гэнэ.
 
4. Тайпан могой
 
 
Тайпан могойнд хазуулсан хүн хамгийн их тарчилдаг бөгөөд хэдэн долоо хоногийн турш цус алдаж үхдэг аж. Агуй болон шилэн хоргонд байхдаа хамгийн тайван идэвхгүй байдалд байдаг ба уурлуулж, өдөөн хатгахгүй л бол тэр бүр хүн рүү дайраад байдаггүй гэнэ. Харин нэг л дайрах юм бол ямар ч амьд гарах найдлага үлддэггүй гэнэ шүү. Тайпан могойноос ялгарах хор маш хүчтэй бөгөөд ердөө 111.000 микро грамм хор хүнийг минутын дотор үхэлд хүргэх чадалтай гэнэ. Иймд манай дэлхийн хамгийн хортой бодисыг тээгч амьтан Тайпан могой гэдэгтэй эргэлзэх хүн гарахгүй биз.

3. Хүн төрөлхтөн
Хүний аминд хүрэгч шилдэг зэвсгийн нэг нь хүн төрөлхтөн бид өөрсдөө юм. Хүний буруутай үйл ажилллагаа, гэмт хэргээс үүдэн жилд хэдэн сая хүн амиа алддаг билээ.

 2. Ялаа

 
Хамгийн аюултай алуурчин ялаа гэвэл итгэх хүн цөөхөн байх. Гэвч ялаа нь олон төрлийн халдварт өвчин тархах гол үндэс болдог байна. Жил бүр хагас сая орчим хүн ялаагаар дамжиж олон тооны өвчин нэрвэгддэг бөгөөд тэдгээр хүмүүсийн 80 хувь нь нас бардаг аж.

1.Шумуул

 
Энэ жижиг амьтан олон сая хүний үхлийн шалтгаан болдог гэхэд үнэхээр итгэмээргүй. Судалгаанаас үзэхэд жилд ойролцоогоор хоёр сая хүн хумхаа өвчний тээгч болсон шумууланд хазуулж нас бардаг гэнэ. Аюултай жагсаалтыг тэргүүлэх болсон бас нэг шалтгаан нь шумуул маш богино хугацаанд үржих чадвартайд оршино. Түүчнлэн өвчнийг хүнээс амьтан, амьтнаас хүнд халдаах чадвартай байдаг нь хамгийн их хөнөөл дагуулж байна.
Дэлгэрэнгүй унших
АНХААРУУЛГА: УИХ-ын 2024 оны ээлжит сонгуулийн хуулийн холбогдох заалтын хүрээнд тус сайтын сэтгэгдэл хэсгийг түр хугацаанд хаасан болно.

Цаг үе

Газрын тосны агуулахууд эхнээсээ ашиглалтад ороход бэлэн болжээ

Огноо:

,

Засгийн газрын дэмжлэгтэй, хөнгөлөлттэй зээлийн санхүүжилтээр 18 аж ахуйн нэгж газрын тосны бүтээгдэхүүний 22 агуулах барьж, өргөтгөж эхэлсэн. 
Ерөнхий сайд Н.Учрал эдгээр аж ахуйн нэгжийн төлөөлөл болгон “Сан Петролиум” ХХК, “Шунхлай” ХХК-ийн газрын тосны агуулахын барилга угсралтын ажлын явцтай өнөөдөр танилцав. 


“Сан Петролиум” ХХК нь Сонгинохайрхан дүүргийн 20 дугаар хороонд 16,000м³ үүнээс 8000м3-ийн багтаамжтай савыг өөрийн хөрөнгө оруулалтаар барьж байна. Үлдсэн 8000м3 агуулахын  нийт хөрөнгө оруулалтын хэмжээ нь 10.0 тэрбум төгрөг бөгөөд жилийн есөн хувийн хүүтэй хөнгөлөлттэй зээлийн хүрээнд 10.0 тэрбум төгрөгийн санхүүжилт арилжааны банкнаас авчээ. Газрын тосны бүтээгдэхүүний агуулахын барилга угсралтын ажлын гүйцэтгэл 95 хувьтай байгаа бөгөөд 2026 оны наймдугаар сарын 20-ны дотор бүрэн дуусгаж, ашиглалтад оруулах гэж байна. Эдгээр агуулах ашиглалтад орсноор Улаанбаатар хотын АИ-92-ийн хэрэглээний 13 хоногийн хэрэгцээг бүрэн хангах юм. Ерөнхий сайд тус агуулахыг ашиглалтад хүлээн авахад зөвшөөрлийн саад бэрхшээл учруулахгүй байхыг холбогдох албаныханд үүрэг болгов. 

Харин “Шунхлай” ХХК 100,000 м³  буюу Монгол Улсад хамгийн том хүчин чадалтайд тооцогдох газрын тосны бүтээгдэхүүний агуулахыг Сонгинохайрхандүүргийн 21 дүгээр хороонд барьж байна. Тус бүр нь 14,000 м³ нэрлэсэн багтаамжтай, 36 метрийн диаметр, 14.5 метрийн өндөртэй долоон босоо ган сав барихаар төлөвлөсөн. Нийт хөрөнгө оруулалтын хэмжээ 151.26 тэрбум төгрөг бөгөөд жилийн 9 хувийн хүүтэй хөнгөлөлттэй зээлийн хүрээнд арилжааны банкнаас 151.0 тэрбумын санхүүжилт авсан байна. Газрын тосны бүтээгдэхүүний агуулахын барилга угсралтын ажлын гүйцэтгэл нь 40 хувьтай байгаа бөгөөд 2027 оны 12 дүгээр сарын 31-нд багтаан бүрэн ашиглалтад оруулахаар төлөвлөснийг “Шунхлай” ХХК-ийн техник технологи хариуцсан захирал Ш.Гэрэлт-Од хэлэв. Тус агуулах ашиглалтад орсноор улсын хэрэглээний 8-9 хоногийн нөөцийг нэмж  хадгална. 


Ерөнхий сайд хэлсэн үгэндээ, Манай Засгийн газар 33 жилийн дараа анх удаа  22 шатахууны нөөц сав барих ажил эхлүүлсэн. Мөн хоёр жил гацсан Газрын тос боловсруулах  үйлдвэрийн ажлыг гацаанаас гаргалаа. Үр дүнд нь 20 хувийн гүйцэтгэлтэй гацсан үйлдвэрийн бүтээн байгуулалт 60 хувьд хүрч үргэлжилж байна. 30 жил гацсан газрын тос нийлүүлэх, эрэл хайгуулын ажлыг эхлүүллээ. 14 байршилд Олон улсын нээлттэй сонгон шалгаруулалт зарласан. Засгийн газар үнийн өсөлтийн эсрэг, дэлхий дахины нөхцөл байдлаас хамаарч эх орондоо үүсэх сөрөг нөлөөг даван туулахын төлөө бүх шатандаа хичээн ажиллаж байна хэмээв. 

Улаанбаатар хотоос гадна Мөн Өмнөговь аймагт дөрвөн агуулах (37,000 м³, 34.109 тэрбум төгрөг), Дархан-Уул аймагт хоёр (11,000 м³, 10.834 тэрбум төгрөг), Баян-Өлгий аймагт хоёр  (5,200 м³, 7.560 тэрбум төгрөг), Орхон аймагт нэг (8,000 м³, 7.530 тэрбум төгрөг), Ховд аймагт нэг (10,000 м³, 8.700 тэрбум төгрөг) төсөл хэрэгжиж байна. Эдгээр агуулахын барилга угсралтын ажлын явц 5-90 хувийн гүйцэтгэлтэй үргэлжилж байна. 85 хувиас дээш гүйцэтгэлтэй зургаан агуулах нь Морьт говь ойл ХХК, Тэс петролиум ХХК, Сан петролиум ХХК, Содмонгол групп ХХК, Веллком ХХК, Петролайн ХХК-ийнх бөгөөд барилга угсралтын үндсэн ажил нь  дуусах шатандаа орж, тоног төхөөрөмжийн суурилуулалт, туршилт, тохируулга болон ашиглалтад хүлээлгэн өгөх бэлтгэл ажлыг гүйцэтгэж байна.


Хөнгөлөлтэй зээл авсан аж ахуйн нэгжүүд Газрын тосны асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны байгууллага болох Ашигт малтмал, газрын тосны газартай хариуцлагын гэрээ  байгуулжээ.
 2027 оны улсын төсөвт аж ахуйн нэгжүүдээ дэмжиж шатахууны хадгалах хүчин чадлаа нэмэгдүүлэх бодлогыг үргэлжлүүлнэ. Үүний үр дүнд улсын гурван сар хүртэлх хэрэглээ хадгалах хүчин чадалтай болно. Ингэснээр богино хугацаанд үүсэж болох шатахууны үнийн огцом хөөргөдөл, хомсдолтой холбоотой бэрхшээл, эрсдэлийг бодитой бууруулах боломж бүрдэнэ. Агуулах барих газартай, зураг төсөлтэй, шаардлага хангасан бүх аж ахуй нэгжүүдэд хөнгөлөлттэй зээл олгоно гэдгийг Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн сайд Г.Дамдинням хэлэв.

Дэлгэрэнгүй унших

Цаг үе

Цэцэрлэгийн цахим бүртгэл өнөөдөр эхэлнэ

Огноо:

,

Нийслэлийн цэцэрлэгт хамрагдах хүсэлтийг хоёр үе шаттайгаар зохион байгуулах бөгөөд нэгдүгээр шатны бүртгэлийг 2026 оны 08 дугаар сарын 10-ны өдрөөс 2026 оны 08 дугаар сарын 23-ны өдрийг дуустал E-Mongolia платформоор дамжуулан хүлээн авна.

2026–2027 оны хичээлийн жилд улсын хэмжээнд 258,921 хүүхдийг сургуулийн өмнөх боловсролд хамруулах хэрэгцээ үүснэ. Үүний 126,827 хүүхэд нь нийслэлд хамаарна.

Нийслэлийн хүүхдийг насаар нь ангилбал

  • 2 настай – 27,832
  • 3 настай – 31,303
  • 4 настай – 32,002
  • 5 настай – 35,690 хүүхэд байна.


Иргэд хүүхдээ цэцэрлэгт хамруулах үйлчилгээг авахдаа дараах зүйлсийг анхаарна уу.

  • Өөрийн болон хүүхдийнхээ хаягийн бүртгэл, мэдээллийг нягталж, баталгаажуулсан байх
  • Таны хүүхэд өнгөрсөн жил цэцэрлэгт хамрагдсан бол тухайн цэцэрлэгтээ "Үргэлжлүүлж явах" эсэх сонголтыг хийх
  • Хэрэв шилжилт хөдөлгөөн хийх бол 2026 оны 08 дугаар сарын 07-ны өдрөөс өмнө баталгаажуулсан байх. 
Дэлгэрэнгүй унших

Цаг үе

Сарьсан багваахайтай холбоотой дуудлагыг Нийслэлийн байгаль орчны газарт өгнө

Огноо:

,

Сарьсан багваахайн Нийслэл хот орчимд Сэлбэ гол, Дунд гол, Туул голын эрэг дагуух мод, бургас, хадархаг бүс, гол дээгүүрх бетонон гүүр, мөн голтой ойр байрлах барилга байгууламжийн дээвэр зэрэг газарт үүрлэн амьдардаг. Жил бүрийн 5–9 дүгээр сарын хооронд идэвхтэй байж, шөнийн цагаар ангуучилдаг.

Шөнийн гэрэлд татагдан цугларсан шавжийг хөөж барих үедээ орон сууцны орц, айл өрхийн онгорхой цонхоор санамсаргүй орж ирэх тохиолдол байдаг бөгөөд энэ төрлийн дуудлага жилээс жилд нэмэгдэж байна. Сүүлийн 6 жилийн бүртэглээр 60 орчим дуудлага ирсэн байна. Иймээс булаг, цөөрөм, голын ойролцоо амьдардаг иргэд цонхондоо хамгаалалтын тор суурилуулж, урьдчилан сэргийлэхийг зөвлөж байна.

Хэрэв сарьсан багваахайн дуудлага өгөхөөр бол ажлын цагаар Нийслэлийн Байгаль орчны газрын 72720303, ажлын бус цагаар нийслэлийн Шуурхай удирдлага зохицуулалтын төвийн 11-310005 дугаарын утсаар яаралтай мэдээлэл өгч, дуудлага өгөх боломжтойг Нийслэлийн Байгаль Орчны Газраас зөвлөв.

Дэлгэрэнгүй унших
сурталчилгаа

Санал болгох